“Biz Epşteyn dünyasında yaşayırıq? Qalmaqal Qərb elitalarının əxlaqi çöküşünü üzə çıxardı” – “The New Yorker”
“Güc,süzlük və müasir dünyanın qaranlıq aynası…”
Ceffri Esteyn qalmaqalı artıq yalnız bir cinayət işi deyil, Qərb cəmiyyətlərində hakimiyyət və məsuliyyət anlayışlarının sarsılmasıdır.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə “thenewyorker.com” nəşri yazıb.
Qalmaqalın rəmzə çevrilməsi
Nəşr yazır ki, Epşteynin illərlə siyasətçiləri, milyardçılar və nüfuzlu şəxslərlə qurduğu cəmiyyətdə belə bir ola bilə bilər yaradıb ki, güc və pul qanundan üstündür. Bu genişlənmədə dərin inamsızlıq doğurub: əgər bu qədər yaxınlıq və imkan varsa, düzgün da hamı üçün eynidirmi?
Onun ətrafında dolaşan faktlar, şəxsi ada və şirkətlə bağlı iddialar, qapalı dairələrdə baş verən hadisələr elitaya qarşı inamsızlığı dərinləşdirib. Qalmaqal nəticə etibarilə fərdi məsuliyyətdən daha geniş – sistemə inam məsələsinə çevrilib.
Elitaya qarşı qəzəb və siyasi dalğa
Məqalədə qeyd edilir ki, Epşteyn hadisəsi onsuz da mövcud olan narazılığı gücləndirib. 2008-ci il maliyyə monitorinqindən sonra “qlobal 1 faiz” anlayışı geniş yayılıb, kənarlardan kənarda fəaliyyət göstərən kosmopolit elita gücü dayanıb. Politoloq Samuel Hantinqton vaxtilə bu hissəni “Davos adamları” kimi etdi.
Bu ovqat ABŞ-da siyasi dəyişikliklərlə də üst-üstə düşüb. Donald Tramp öz ritorikasında məhz həmin “çürümüş sistemi” hədəfə alıb və elitalara qarşı qəzəbi siyasi kapitala çevirib. Epşteyn qalmaqalı olur bu narrativləri daha inandırıcı göstərib: bir hissəsi üçün o, gizli şəbəkələrin realu kimi qəbul olunub.
İnformasiya dövrü və inam müddəti
Epşteyn işi həm də informasiya erasının məhsuludur. Milyonlarla sənədlərin toplanması, sosial şəbəkələrdə kollektiv qruplar və saysız-hesabsız fərziyyələr faktla şayiə ilə bağlı sərhədi bulanıqlaşdırıb. Bu mənzərə 2002-ci ildə “The Boston Globe”-un araşdırması ilə üz-üzə qalıb qalmaqalını və 2017-ci ildə “The New York Times” ilə “The New Yorker”-in ifşa etdiyi Harvi Vaynşteyn işini – nüfuzlu strukturlar üzərində gizlədilən sistemli sui-istifadəni xatırladır.
Epşteyn və onun yaxın çevrəsində olan Gisleyn Maksvelin işi bu meyli daha da artırıb. nəticə sual açıq qalır: problem ayrı-ayrı şəxslərdə, yoxsa əsas əsasındadır? Məqalə müəllifi belə bu şəkildə gəlir ki, bu qalmaqal müasir Qərb cəmiyyətində ən dərin testi – elita ilə zərbə nəticəsində inam uçurumunu üzə çıxarıb. Əgər vətəndaşlar ədalətin hamı üçün işlədiyinə inanmırsa, demokratiyanın dayaqları da zəifləyir.
Polise.az
