Zəngəzur Dəhlizi: Bakıda Başlanan Yeni Mərhələ və Regionun Geosiyasi Xəritəsinin Yenidən Çəkilişi
Zəngəzur Dəhlizi: Bakıda Başlanan Yeni Mərhələ və Regionun Geosiyasi Xəritəsinin Yenidən Çəkilişi.
Cənubi Qafqazın gələcəyini müəyyən edəcək ən mühüm layihələrdən biri olan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı proseslər yeni mərhələyə qədəm qoyur. Bakıda keçirilən son yüksək səviyyəli görüş regionda uzun illərdir müzakirə edilən bu strateji layihənin artıq nəzəriyyədən praktik müstəviyə keçdiyini göstərir. Bu görüş yalnız diplomatik müzakirə platforması deyil, eyni zamanda konkret qərarların qəbul olunduğu dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.
Zəngəzur dəhlizi təkcə nəqliyyat layihəsi deyil. Bu, Şərqlə Qərbi birləşdirən yeni iqtisadi arteriyanın formalaşması, türk dünyasının coğrafi əlaqələrinin bərpası və region ölkələri arasında etimadın gücləndirilməsi deməkdir. Xüsusilə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında birbaşa əlaqənin təmin olunması ölkənin strateji mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək.
Bakıda keçirilən son görüşdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev çıxış edərək layihənin yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün region üçün yeni imkanlar açacağını vurğulayıb. Dövlət başçısı qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizi bölgədə uzunmüddətli sülh və əməkdaşlığın təmin olunması baxımından mühüm rol oynayacaq: “Bu layihə region ölkələri arasında iqtisadi əlaqələri gücləndirəcək, qarşılıqlı etimadı artıracaq və yeni inkişaf mərhələsinin əsasını qoyacaq.”
Prezident həmçinin bildirib ki, Azərbaycan bu istiqamətdə üzərinə düşən bütün öhdəlikləri yerinə yetirməyə hazırdır və artıq ölkə daxilində nəqliyyat infrastrukturunun böyük hissəsi tamamlanıb. Onun sözlərinə görə, əsas məsələ region ölkələrinin bu prosesə konstruktiv yanaşması və praktiki addımları sürətləndirməsidir.
Görüş çərçivəsində tərəflər arasında ilkin razılaşmaların konkret icra mexanizmlərinə çevrilməsi diqqət mərkəzində olub. İnfrastrukturun qurulması, təhlükəsizlik məsələləri, gömrük və sərhəd prosedurlarının sadələşdirilməsi kimi vacib məqamlar üzrə real addımların atılması planlaşdırılır. Bu isə o deməkdir ki, yaxın gələcəkdə layihənin icrası ilə bağlı ilk texniki işlərin başlanması gözlənilir.
Dəhlizin açılması regionda iqtisadi dinamikanı köklü şəkildə dəyişə bilər. Yeni logistika marşrutları, ticarət dövriyyəsinin artması, investisiya axınının güclənməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması kimi nəticələr bu layihənin əsas üstünlükləri sırasındadır. Eyni zamanda, bu təşəbbüs regionda sabitliyin və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə də ciddi töhfə verə bilər.
Geosiyasi baxımdan isə Zəngəzur dəhlizi böyük güclərin maraq dairəsində olan bir layihədir. Bu səbəbdən proseslərin uğurla irəliləməsi balanslı siyasət, qarşılıqlı etimad və beynəlxalq hüquqa hörmət prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Bakı görüşü göstərdi ki, tərəflər artıq bu məsuliyyətin fərqindədir və daha praqmatik yanaşma sərgiləyirlər.
Nəticə etibarilə, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Bakıda atılan addımlar yalnız region üçün deyil, daha geniş coğrafiya üçün yeni imkanların başlanğıcı kimi dəyərləndirilə bilər. Bu layihə həyata keçərsə, Cənubi Qafqaz uzun illərdən sonra ilk dəfə olaraq qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq məkanı kimi tarixə düşə bilər.
Həsən Əliyev
