Rusiya Təhlükəsizlik Şurasından müəmmalı Ermənistan bəyanatı
Ermənistan üç il əvvəl Roma Statutunu ratifikasiya edərkən əsas gətirdiyi məsələlərlə bağlı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) indiyədək müraciət etməyib.
Polise.az TASS-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Təhlükəsizlik Şurasında jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən bildirilib.
Rusiya tərəfinin sözlərinə görə, İrəvanın Roma Statutuna qoşulmasının əsaslandırılmasında sərhəddə gərginlik dövrlərində Ermənistan ərazisində baş verdiyi iddia olunan mümkün cinayətlərin beynəlxalq səviyyədə araşdırılması imkanından bəhs edilirdi. Lakin Rusiya Təhlükəsizlik Şurası Ermənistan hakimiyyətinin bu istiqamətdə BCM-ə müraciət etmədiyini və hər hansı araşdırma başlatmadığını bildirir.
Ermənistan Roma Statutunu 2023-cü ilin noyabrında ratifikasiya edib və sənəd ölkə üçün 1 fevral 2024-cü ildə qüvvəyə minib. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin məlumatına görə, İrəvan həmçinin məhkəmənin yurisdiksiyasını 10 may 2021-ci ildən geriyə şamil etdiyini bəyan edib. Məsələni daha maraqlı edən məqamlardan biri isə Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə münasibətləridir. Ermənistan-Aİ hərtərəfli və genişləndirilmiş tərəfdaşlıq sazişində Roma Statutunun ratifikasiyası və onun müddəalarının həyata keçirilməsi üzrə əməkdaşlıq nəzərdə tutulur. Sazişdə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin yaradılmasının beynəlxalq sülh və ədalət baxımından əhəmiyyətli olduğu vurğulanır.
Rusiya Təhlükəsizlik Şurası isə BCM-ə münasibətdə Moskvanın mövqeyinin məlum olduğunu bildirərək məhkəməni siyasi qərəzlilikdə və Qərbin siyasi sifarişlərini yerinə yetirməkdə ittiham edib. Bunlar Rusiya tərəfinin qiymətləndirmələridir və Moskvanın BCM-ə münasibətini əks etdirir. Ermənistanın Roma Statutuna qoşulmasından təxminən üç il sonra ortaya çıxan əsas sual sənədin ratifikasiyasının praktik məqsədlərinin nə dərəcədə həyata keçirildiyidir. Rusiya tərəfi isə Ermənistan hakimiyyətinin hazırkı mövqeyinin birbaşa İrəvandan soruşulmasının daha doğru olduğunu bildirir.
Roma Statutu nədir və Rusiya niyə bu məsələni qabardır?
Roma Statutu Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin hüquqi əsasını təşkil edən beynəlxalq müqavilədir. 1998-ci ildə qəbul edilən sənəd 2002-ci ildə qüvvəyə minib. Statut əsasında yaradılan BCM soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri və təcavüz cinayəti ilə bağlı fərdlərin məsuliyyət məsələsinə baxa bilər. Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etməsi nəticəsində BCM-nin yurisdiksiyası ölkə üçün 2024-cü il fevralın 1-dən qüvvəyə minib.
Moskvanın bu məsələni indi yenidən gündəmə gətirməsinin əsas səbəblərindən biri Ermənistanın xarici siyasətində Rusiya ilə münasibətlərin fonunda Qərb institutlarına yaxınlaşmasıdır. Roma Statutunun ratifikasiyası İrəvanın Aİ ilə hüquqi-siyasi yaxınlaşmasının mühüm elementlərindən biri kimi təqdim olunub. Buna görə də Rusiya tərəfi Ermənistanın üç il əvvəl irəli sürdüyü əsaslandırma ilə faktiki addımları arasında fərq olduğunu vurğulamaqla İrəvanın qərarının siyasi motivlərini sual altına almağa çalışır.
Digər tərəfdən, Moskvanın özü BCM-nin yurisdiksiyasını tanımır və məhkəmənin fəaliyyətinə kəskin tənqidi münasibət bəsləyir. Bu səbəbdən Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının açıqlamasını yalnız Ermənistanın BCM-ə müraciət edib-etməməsi ilə bağlı texniki məsələ kimi deyil, İrəvanın Rusiya ilə Qərb arasında xarici siyasət kursunun dəyişməsi kontekstində verilən siyasi mesaj kimi də qiymətləndirmək mümkündür.
Polise.az
